Odrodzenie - opis epoki

Szczegółowy opis epoki

Odrodzenie 1506 - 1622 - epoka odkryć

Przyczyny odrodzenia:

• wyprawy krzyżowe

• odkrycie Ameryki

• teoria Kopernika

• wynalezienie druku

skutki odkryć:

• wzbogacenie się miast na szlakach handlowych (Wenecja)

• wyodrębnienie stany mieszczańskiego

• powstanie zalążków ustroju kapitalistycznego (manufaktury)

• zanik drabiny feudalnej

• nowy pogląd na świat: „Człowiekiem jestem” Terencjusza

• sprzeciwienie się dogmatom Kościoła

• podróże po Europie, dążenie do wykształcenia

• budowanie się krytycyzmu, patriotyzmu i humanizmu

• wrażliwość na niesprawiedliwość społeczną

• rola przyrody

• wiara w ludzki rozum, wpływ kultury antycznej

• świecki charakter sztuki starożytnej (wzory antyczne), sztuka tworzona jest dla człowieka



Geneza polityczna:

• stopniowa utrata władzy politycznej przez Kościół, który pozostaje jako ośrodek religijny

• Pierwsze przejawy reformacji

Czechy - husycyzm, Anglia - anglikanie, Niemcy - luteranizm, Francja - hugenoci, Szwajcaria - kalwini, Polska - arianie

• wzmocnienie władzy świeckiej w Europie



Odrodzenie obejmowało 3 prądy:

• renesans - określenia w kulturze, sztuce i filozofii

• humanizm - w literaturze prąd stawiający człowieka w centrum

• reformacja - w religii, przekształcenie doktryn i praktyk Kościoła



Geneza kulturowa:

• specyficzna kontynuacja „jesieni średniowiecza”

• pogłębienie wiedzy o starożytności, wiedza o kulturze antycznej

• popularność nauk humanistycznych

• powstanie uniwersytetów



Filozofia epoki i jej wpływ na światopogląd ludzi:

• kontynuacja tomizmu i franciszkanizmu

• stosowanie filozofii antycznej, stoicyzmu i epikureizmu

• filozofia eklektyczna czyli niejednolita

• głównym prądem epoki jest humanizm



Założenia humanizmu:

Hasło Terencjusza: Homo sum et nil humanum alienum ad me esse puto

Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce

• człowiek w centrum zainteresowania

• wszechstronność zainteresowań życiem politycznym, miłością, pięknem

• zainteresowanie się kulturą antyczną, sięganie do źródeł kulturowych

• twórczość w języku ojczystym



Ideały humanizmu:

• antropocentryzm zamiast teocentryzmu

• „Carpe diem” zamiast „Memento mori”

• „nic co ludzkie...” Terencjusza - zachwyt nad pięknem ciała i życiem wewnętrznym

• piękno przyrody

• kult sławy

• wyobrażenie Boga nie karzącego lecz genialnego artysty i dawcy dobra ludzkiego



Filozofia renesansowa:

• humanizm

• empiryzm - przeciwstawia się średniowiecznej scholastyce; do poznania dąży się przez doświadczenie; twórcą był Franciszek Bacon

• irenizm - twórcą był Erazm z Roterdamu; odrzucenie wojny i nienawiści (pokój), stąd też powstanie utopii (Tomasz Moore „Utopia”) o idealnym państwie i idealnym władcy (Machavelli „Książe”)



Dzięki filozofii wykształcił się krytycyzm i demokratyzacja w myśli etyki.

Strony: 1 2 3